اسید های چرب اشباع و غیر اشباع

 

اسيدهاي چرب يك غير اشباع (MUFA)

اين نوع اسيدهاي چرب در تمام فرآورده هاي حيواني و گياهي يافت مي شوند. اسيدهاي چرب تك غير اشباع در زيتون، روغن بادام زميني و بيشتر مغزها وجود دارند. روغن زيتون داراي ۷۵% اسيد چرب تك غير اشباع (اسيد اولئيك) مي باشد و به همين دليل داراي قوام خاصي است.

– اسيدهاي چرب چند غيراشباع (PUFA)

روغنهاي گياهي مانند آفتابگردان، ذرت، سويا، كلزا (كانولا)، دانه ها، مغزها و ماهي هاي چرب از مهمترين منابع غذايي اسيدهاي چرب چند غير اشباع به شمار مي روند. اسيد لينولئيک(w6) يكي از متداولترين اسيدهاي چرب چند غير اشباع است كه معمولا” در روغنهاي گياهي نظير آفتابگردان وجود دارد. اسيدهاي چرب دكوزاهگزاننوئيك و ايكوزاپنتانوئيك (w3) بطور معمول در ماهي هاي چرب مانند ساردين، سالمون، هاليبوت، ماهي خال مخالي و قزل آلا وجود دارند.

– اسيدهاي چرب ضروري ( EFA)

برخي از اسيدهاي چرب كه در بدن ساخته نمي شوند ولي در حفظ سلامتي انسان نقش حياتي به عهده دارند، اسيدهاي چرب ضروري ناميده مي شوند. اسيدهاي چرب ضروري عبارتند از: اسيد آلفا لينولنيك (w3)، اسيد لينولئيك (w6) و اسيد آراشيدونيك

اسيدهاي چرب امگا-۳ بطور عمده در دانه ها، مغزها و ماهي هاي چرب يافت مي شوند. روغن كلزا (كانولا)، تخم كتان و شاهدانه منابع خوبي از w3 هستند. اسيدهاي چرب امگا-۶ بطور معمول در روغن هاي گياهي نظير آفتابگردان، ذرت و سويا وجود دارند.

اسيد لينولئيك (w6) ناپايدار بوده و در برابر نور و اكسيژن واكنش نشان مي دهد. اسيد لينولنيك (w3) 5 بار ناپايدارتر از اسيد لينولئيك مي باشد و در برابر نور يا اكسيژن به سرعت اكسيده مي شود.

در يك رژيم غذايي متعادل نسبتw-6:w3 بايد حدود (۵:۱) باشد در حالي كه اين نسبت در حال حاضر بين ۱۵:۱ تا ۲۰:۱ متغير است.

اسیدهای چرب و انواع آن
اسید چرب یک ترکیب آلی متشکل از یک زنجیره کربنی است که اتم‏های هیدروژن و گروه کربوکسیل (COOH) به آن متصل‏اند.

اسید چرب اشباع:
اگر همه اتم‏های کربن زنجیره کربنی اسید چرب به وسیله پیوندهای تک کووالانسی (C-C) به یکدیگر متصل شده باشند اسید چرب مزبور اشباع شده نامیده می‏شود. اسید پالمتیک CH3(CH2)14COOH یک اسید چرب اشباع شده است چون اتصال بین تمام کربن‏ها، اتصال یگانه یا تک‏کووالانسی می‏باشد.

اسید چرب غیر اشباع:
در صورتی که در یک اسید چرب، یک پیوند دوگانه در زنجیره کربنی (C=C) وجود داشته باشد. در این صورت اسید چرب مزبور را اسید چرب تک غیر اشباعی یا (Mono unsaturated fatty Acid) MUFA می‏نامند. اسید اولئیک مثالی از یک اسید چرب تک غیر اشباعی است. در صورتی که تعداد پیوندهای دوگانه در اسید چرب بیش از یک باشد، اسید چرب چند غیر اشباعی یا (poly unsaturated fatty Acid) PUFA نامیده می‏شود. مثل اسید آراشیدونیک و اسید لینولئیک.

مهم‏ترین اسیدهای چرب غیر اشباع عبارتند از: اسید لینولنیک (امگا۳)، اسید لینولئیک (امگا۶) و اسید اولئیک از مهم‏ترین اسیدهای چرب غیر اشباع هستند که در کاهش کلسترول و تری‏گلیسیرید خون و مهار تومورهای سرطانی نقش عمده دارند. اسید لینولنیک به طور عمده در دانه‏ها و مغزها از جمله تخم کتان و شاهدانه، روغن ماهی و به طور کلی ماهی‏های چرب مثل قزل‏آلا، ماهی آزاد، کپور و … وجود دارد. اسید لینولئیک (امگا۶) در انواع روغن‏های نباتی (آفتابگردان و گلرنگ) و اسید اولئیک به وفور در روغن زیتون و مغزها مثل گردو، بادام، پسته، فندق و تخمه‏های آجیلی مثل تخمه آفتابگردان و تخمه کدو و … وجود دارد.

اخبار مرتبط

پاسخی بگذارید